Το ταξίδι μας στις κουζίνες του κόσμου, κάνει μια επιβεβλημένη στάση στην Ελλάδα! Πάμε να δούμε από πού ξεκίνησαν οι Απόκριες. Τι γιόρταζαν και πως! ‘Ενα βήμα πριν την Σαρακοστή και τη μεγάλη της νηστεία είναι σίγουρα μια ευκαιρία για ξεφάντωμα, γλέντι και γαστρονομικές ατασθαλίες…
Στην κυριολεξία Αποκριά σημαίνει το σταμάτημα της κρεοφαγίας, όπως και το λατινικό καρναβάλι σημαίνει το ίδιο ακριβώς, carnen levare.
Οι ημέρες της αποκριάς έχουν βαθιά σχέση με τους Έλληνες. Αρχής γενομένης από τα μεγάλα Διονυσιακά γλέντια, στη συνέχεια γιορτές που έρχονται από τη Μεσοποταμία και τη Βαβυλώνα με έθιμα που βασίζονται στις μεταμφιέσεις και στους χορούς, ως τους Ρωμαϊκούς χρόνους με γιορτές προς τιμήν του Βάκχου αλλά και του Κρόνου και στην συντηρητική Βυζαντινή εποχή που οι μεταμφιέσεις καλά κρατούσαν, η αποκριά είναι εδώ, και γιορτάζεται με λαμπρότητα και… παροξυσμό από άκρη σε άκρη της Ελλάδας.
Προ Χριστιανικά, οι μέρες αυτές ήταν αφιερωμένες για μια ακόμα φορά στη φύση. Οι άνθρωποι τιμούσαν το ξύπνημα της φύσης από το χειμώνα και ο ερχομός της άνοιξης. Οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Σατουρνάλια για το θεό Κρόνο-προστάτη της σποράς και τα Λουπερκάλια όπου γιόρταζαν τη γονιμότητα της γης και των ζώων. Γιορτές γεμάτες χαρά και αίσθημα αναγέννησης!
Κέφι, ευτυχία, κοροϊδία, μεταμφιέσεις, σάτιρα. Στοιχεία που σκιαγραφούν τον έντονο χαρακτήρα των Ελλήνων και διαφοροποιούν το ελληνικό καρναβάλι από τα αντίστοιχα του εξωτερικού.
Ο παραδοσιακός εορτασμός της Αποκριάς κορυφώνεται την τελευταία Κυριακή, την Κυριακή της Τυρινής. Με τραγούδια κα άφθονο κέφι, ,
Έθιμα της Αποκριάς
Η περίοδος της Αποκριάς έχει τρεις εβδομάδες και είναι, η Απολυτή, η Απόκρεω και η Τυροφάγος.
Τσικνοπέμπτη. Είναι η Πέμπτη της Κρεατινής εβδομάδας, της εβδομάδας της Αποκρεώ. Αν αναλογιστείτε ότι παλιότερα ο κόσμος νήστευε κάθε Τετάρτη και Παρασκευή, η Τσικνοπέμπτη αποκτούσε πραγματικά άλλο νόημα. Συνώνυμο της απόλυτης κρεατοφαγίας και οινοποσίας, είναι ακόμα και σήμερα ένας λόγος για να ξεφαντώσει κανείς με την παρέα του. Το όνομά της προέρχεται από το τσίκνισμα του κρέατος στα κάρβουνα.
Την Κυριακή της Απόκρεω ήταν και η τελευταία μέρα που κατανάλωναν κρέας… Μετά ξανά το Πάσχα. Η εβδομάδα μετά την Κυριακή της Αποκριάς μέχρι την άλλη Κυριακή, την Κυριακή της Τυροφάγου, λεγόταν «άσπρη εβδομάδα», ή Τυρινή. Κι αυτό γιατί κατανάλωναν γάλα, τυρί και αυγά. Μια πρόληψη που την ακολουθούσαν σχεδόν ευλαβικά ήταν να μην λούζονται αυτή την εβδομάδα για να μην ασπρίσουν τα μαλλιά τους… Την εβδομάδα αυτή την έλεγαν και Μακαρονού. Τιμούσαν τους νεκρούς τους προσφέροντας κόλυβα και ζυμαρικά που τα έλεγαν μακαρίες. Με τα χρόνια η λέξη εξελίχτηκε σε… μακαρόνια. Το βράδυ της Κυριακής της Τυρινής, ήταν βραδιά συγχώρεσης. Οι νεώτεροι επισκέπτονταν τους μεγαλύτερους και ζητούσαν «συγγνώμη» για ό,τι μπορεί να είχαν κάνει.
Κάθε μια από τις 3 Κυριακές είναι μέρα χαράς και γιορτής. Κέφι, μουσική και μεταμφιέσεις, πειράγματα και λογοπαίγνια, έφτιαχναν ένα σκηνικό εορταστικό. Οι στολές ήταν αυτοσχέδιες με κύριες αυτές της εναλλαγής των ρόλων, οι άντρες που γίνονταν γυναίκες και … πολύ αργότερα το αντίθετο.. αλλά και στολές από την βουκολική ζωή, φτιαγμένες από τομάρια ζώων, κουδούνια, δρεπάνια. Καρναβαλιστές ζωόμορφοι, περνούσαν μέσα από τα στενά δρομάκια των χωριών και έκαναν φασαρία για να ξυπνήσουν τη φύση και να καλωσορίσουν την άνοιξη που δειλά –δειλά έκανε την εμφάνισή της.
Πάτρα-η επίσημη ελληνική αστική συμμετοχή
Η Αποκριά λοιπόν, δεν γεννήθηκε στην πόλη. Υπήρξε γέννημα θρέμμα της υπαίθρου και της βουκολικής ζωής. Ο καρνάβαλος και οι χορεύτριες όπως τις ξέρουμε τώρα είναι ένας άλλος μύθος που δημιουργήθηκε σιγά-σιγά από το πάντρεμα των πολιτισμών και των αναγκών των ανθρώπων στα αστικά κέντρα για διασκέδαση αποδεκτή και απαστράπτουσα όπως η ζωή τους.
Έτσι και το Πατρινό καρναβάλι, ήταν ένα αστικό καρναβάλι. Ξεκίνησε από μια ιδιωτική γιορτή ενός μεγαλέμπορου και μετά καθιερώθηκε ως αστική εκδήλωση. Τότε που η Πάτρα ήταν ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια της Μεσογείου (1829) και οι άνθρωποι ήταν έτοιμοι να δεχτούν επιρροές από το εξωτερικό, κυρίως από το καρναβάλι της Βενετίας.
Χρόνια μετά, αποτελεί κύριο πολιτιστικό γεγονός που απασχολεί ολόκληρη την πόλη, ολόκληρη χρονιά!
Μπουρμπούλια
Ειδική μνεία πρέπει να γίνεται σε αυτή τη γιορτή που εισήγαγε τους Έλληνες στους μεγάλους ευρωπαϊκούς χορούς. Χρόνος: το Σάββατο της αποκριάς. Τόπος: το θέατρο Απόλλων του Τσίλερ. Τι σήμαινε; Από΄το μπουρμπούλι που σημαίνει κρέας που μαγειρεύεται γρήγορα, μεταφορικά η τυχαία, η σύντομη, η ανώνυμη συνάντηση. Τι γινόταν; Οι κυρίες εισέρχονταν στη μεγάλη αίθουσα του χορού του θεάτρου, ντυμένες με τα μαύρα ντόμινο, φορέματα που κάλυπταν από πάνω μέχρι κάτω τα ρούχα τους και φορώντας μάσκες, αφήνοντας ακάλυπτα μόνο τα μάτια και το στόμα. Οι άντρες από την άλλη, καλοντυμένοι και ευπρεπείς, περίμεναν να επιλεγούν από τις καλά κρυμμένες κυρίες κάτω από την ανωνυμία του ντόμινο. Ήταν μια μορφή απελευθέρωσης των γυναικών που ελεύθερες πια μπορούσαν να φλερτάρουν και να χορέψουν, επιλέγοντας εκείνες τον τυχερό...
Βγάλτε τις μάσκες, πλύνετε τα χέρια και στο τραπέζι γρήγορα…
ΑΡΝΑΚΙ ΑΛΑ ΚΛΕΦΤΑ
Υλικά
1 κουταλιά ψιλοκομμένος ΑΝΗΘΟΣ
1 κιλό ΑΡΝΙ (μπούτι)
100 γρ. ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ ΠΑΡΘΕΝΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΑΛΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ
½ κουταλάκι ΘΥΜΑΡΙ
4-5 χονδροκομμένα ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ ΦΡΕΣΚΑ
200γρ. Βιτάμ Culinesse
1 κουταλάκι ΡΙΓΑΝΗ
4 ΛΑΔΟΚΟΛΕΣ (κομμένες μακρόστενα σε λωρίδες των 20 εκ.)
500γρ. ΓΙΑΟΥΡΤΙ ΣΑΚΟΥΛΑ
ΑΛΑΤΙ και ΠΙΠΕΡΙ
Εκτέλεση
Kόβετε το αρνάκι σε μερίδες, τις ζεματάτε, τις κρυώνετε και τις βάζετε σε μία λεκάνη.
Σωτάρετε το κρεμμύδι, τη ρίγανη, το θυμάρι, τον άνηθο, το γιαούρτι, το λάδι και τα αφήνετε για ½ ώρα περίπου, έτσι που να αρωματισθούν μεταξύ τους τα υλικά.
ατόπιν αρχίζετε να τυλίγετε τις μερίδες στις λαδόκολλες ως εξής:
Απλώνετε στο τραπέζι μία – μία τις μακρόστενα κομμένες λαδόκολλες και βάζετε στην άκρη κάθε μιας με τη βοήθεια ενός κουταλιού, ανάλογη ποσότητα μείγματος (που έχετε ετοιμάσει) και μία μερίδα κρέας. Τέλος τυλίγετε την κάθε μια λαδόκολλα με τα υλικά σε μικρό δεματάκι, όπως τα ντολμαδάκια. Τυλίγοντας προσέχετε το κρέας να περιβάλλεται καλά με το μείγμα.
άζετε τα δεματάκια σ’ ένα ταψί λαδωμένο και τα ψήνετε σε μέτριο φούρνο 2 ώρες περίπου. Σερβίρεται ζεστό μαζί με το χαρτί.
ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΙΚΗ ΣΥΚΩΤΑΡΙΑ
Υλικά
1 αρνίσια συκωταριά (1 κιλό)
1/2 φλιτζάνι νερό
Λίγη ρίγανη
1/2 φλιτζάνι λευκό κρασί
1 φλιτζάνι ελαιόλαδο
αλάτι και πιπέρι
Εκτέλεση
Πλένουμε καλά τη συκωταριά και την αφήνουμε να στραγγίσει. Την κόβουμε σε κομματάκια μικρότερα από του κοκορετσιού.
Βάζουμε τα κομματάκια σε κατσαρόλα με το νερό και την αφήνουμε να βράσει σε μέτρια φωτιά. Όταν πιεί τα υγρά της, ρίχνουμε το λάδι.
Προσθέτουμε, αλάτι και φρεσκοτριμμένο πιπέρι. Σιγοβράζουμε για 10 λεπτά, ανακατεύοντας με ξύλινη ίσια σπάτουλα, για να μην διαλυθούν τα κομμάτια.
Όταν πάρει χρώμα, χαμηλώνουμε, ρίχνουμε τη ρίγανη, το κρασάκι και αφήνουμε για άλλα 10 λεπτά να πάρει άρωμα.
Σερβίρουμε με ραντίζοντας με λίγο λεμόνι.
ΓΑΛΑΤΟΠΙΤΑ
Υλικά
4-6 φύλλα κρούστας
120 γρ. Βιτάμ λιωμένο
2 λίτρα φρέσκο γάλα χλιαρό
1 πρέζα αλάτι
10 αβγά μεγάλα
250 γρ. ζάχαρη
ξύσμα από 1 πορτοκάλι ή 1 λεμόνι
80 γρ. ζάχαρη άχνη
1 κουτ. γλυκού κανέλα σε σκόνη
Εκτέλεση
Άλειψε με Bιτάμ ένα μέτριο ταψί και άπλωσε τα φύλλα κρούστας, αλείφοντάς τα ένα-ένα κι αυτά με το λιωμένο Βιτάμ
Προθέρμανε τον φούρνο στους 180-200°C και φούρνισε το ταψί με τα φύλλα, μέχρι να πάρουν χρώμα.
Στη συνέχεια, χαμήλωσε τοv φούρνο στους 160-170°C, για να μην γίνει η γαλατόπιτα κάρβουνο, και χτύπησε τα αβγά με τη ζάχαρη, το αλάτι και το ξύσμα στο μίξερ να αφρατέψουν.
Πρόσθεσε το γάλα στο μίγμα, σιγά-σιγά όμως και χτυπώντας ελαφρώς, μέχρι να ομογενοποιηθεί.Ρίξε το μίγμα στο ταψί με τα φύλλα και ψήσε για 45-55 λεπτά στους 160-170°C, εκεί που το είχαμε αφήσει δηλαδή.
Έχει σημασία, γιατί αν παραψηθεί, θα στεγνώσει.Τρύπησε τώρα το γλυκό με ένα πιρούνι. Όχι για παιχνίδι, αλλά για να δεις αν μένουν στίγματα από την κρέμα, η οποία θα πρέπει να έχει πάχος περίπου 4 εκατοστά.
Όταν η κρέμα στερεοποιηθεί, άφησε τη γαλατόπιτα να κρυώσει και πούδραρε με ζάχαρη άχνη και κανέλα.
ΣΟΥΒΛΑΚΙΑ ΑΡΝΙΣΙΑ
Υλικά
1 μπούτι αρνίσιο
2 λεμόνια
½ κούπα ελαιόλαδο
Πιπεριές πράσινες ή διάφορα χρώματα
2 κρεμμύδια (προαιρετικά)
Λίγη ρίγανη
Αλάτι
Πιπέρι
Καλαμάκια για σουβλάκια
Εκτέλεση
Αγοράστε ένα καθαρό, ξεκοκαλισμένο αρνίσιο μπούτι.
Κόψτε το κρέας σε ομοιόμορφους κύβους 4 περίπου εκατοστών. Κόψτε τις πιπεριές και τα κρεμμύδια σε ίδια, παρεμφερή κομμάτια.
Αλατοπιπερώστε τα και αφήστε τα για περίπου ½ ώρα.
Φτιάξτε τη μαρινάτα που θα αλείψετε τα σουβλάκια. Χτυπήστε σε σέικερ το λάδι, το χυμό λεμονιού και τη ρίγανη
Περάστε εναλλάξ στα καλαμάκια τα κομμάτια του κρέατος, της πιπεριάς και του κρεμμυδιού.
Ψήστε σε σχάρα, σε μέτρια φωτιά, αλείφοντας συχνά με το λαδολέμονο, για να μην στεγνώσουν.
ΤΗΓΑΝΙΑ
Υλικά
2 κουταλιές ΒΙΤΑΜ SOFT
1 κιλό ΧΟΙΡΙΝΟ από το μπούτι(κομμένο σε κύβους )
1 μεγάλο ΚΡΕΜΜΥΔΙ
1 ποτηράκι ΤΣΙΠΟΥΡΟ
1 κοφτό κουταλάκι ΜΠΟΥΚΟΒΟ
Αλάτι και φρεσκοτριμμένο ΠΙΠΕΡΙ
Εκτέλεση
Αναμειγνύουμε σε ένα μπολ τους κύβους του κρέατος, με αλάτι, πιπέρι και μπούκοβο και το αφήνουμε 1 ώρα.
Σωτάρουμε με το Βιτάμ το κρεμμύδι. Όταν γίνει διάφανο, προσθέτουμε το κρέας και τα μυρωδικά του και τα σοτάρουμε όλα μαζί. Σβήνουμε με το τσίπουρο και όταν εξατμιστεί χαμηλώνουμε τη φωτιά, σκεπάζουμε το τηγάνι και σιγοβράζουμε το κρέας ώσπου να μαλακώσει, 1 με 1,5 ώρες. Αν χρειασθεί, ρίχνουμε κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος λίγο ζεστό νερό. Το σερβίρουμε ζεστό.
