Το στρώσιμο του τραπεζιού Χριστίνα Ελευθερίου, σύμβουλος της ΕΛΑΪΣ σε θέματα γαστρονομίας

Ξεκινήστε επιλέγοντας ένα από τα τραπεζομάντηλά σας. Σκεφτείτε ποιους έχετε προσκεκλημένους και επιλέξτε το καταλληλότερο! Εάν έχετε προσκαλέσει για κυριακάτικο γεύμα φίλους με τα παιδιά τους, προτιμήστε υφάσματα που πλένονται και σιδερώνονται εύκολα κι όχι το υπέροχο, κεντητό τραπεζομάντηλο της γιαγιάς.

Ιδιαίτερη έμφαση δώστε στη διάταξη που τοποθετούνται τα μαχαιροπήρουνα. Υπάρχουν αρκετοί εναλλακτικοί τρόποι για την τοποθέτηση των μαχαιροπήρουνων. Ο απλούστερος συμβατικός κανόνας είναι τα μαχαιροπήρουνα να τοποθετούνται με τη σειρά που διαδοχικά σερβίρονται τα πιάτα, δηλαδή από τη δεξιά εξωτερική πλευρά του κάθε καλεσμένου προς τα μέσα και από την κάθε πλευρά του πιάτου.

Σε περίπτωση που οι καλεσμένοι σας υπερβαίνουν τους έξι και αυτή η διάταξη των σερβίτσιων καταλαμβάνει πολύ χώρο στο τραπέζι σας, επιλέξτε μια από τις παρακάτω "ανεπίσημες προτάσεις" που σας παρουσιάζουμε.

Ποτήρια Κρασιού

Το ποτήρι που χρησιμοποιείται στην αρχή του γεύματος (συνήθως του λευκού κρασιού), τοποθετείται πιο κοντά στο πιάτο. Ακολουθεί το ποτήρι για το κόκκινο κρασί, ενώ του νερού τοποθετείται κοντά στα μαχαίρια.

Ο επίσημος τρόπος

Η συγκεκριμένη διάταξη των σερβίτσιων (πιάτα, μαχαιροπήρουνα) αφορά σε τέσσερα πιάτα: σούπα, πρώτο πιάτο, κυρίως πιάτο, γλυκό. Σερβίρονται δύο είδη κρασιού. Αν τα πιάτα ακουμπούν σε sous-plat, το τραπέζι αποκτά επισημότερη εμφάνιση.

• Βοηθητικό πιάτο: Τοποθετείται αριστερά του κυρίως πιάτου, δίπλα από τα πιρούνια, συνήθως με την πετσέτα να ακουμπά επάνω και χρησιμοποιείται για ψωμί ή σαλάτα.
• Sous-plat: Μεγάλο και διακοσμητικό πιάτο το οποίο παραμένει στη θέση του σε όλη τη διάρκεια του γεύματος. Είναι προαιρετικό.

Εδώ, το κουτάλι και το πηρούνι του γλυκού έχουν τοποθετηθεί πάνω από το πιάτο, το κουτάλι πάνω από το πηρούνι, με τις λαβές τους να δείχνουν προς την κατεύθυνση από την οποία θα τα χρησιμοποιήσουμε.

Τοποθετήστε την πετσέτα στο κυρίως πιάτο ή στο βοηθητικό.

Στην περίπτωση που το πρώτο πιάτο είναι διαφορετικά γευστικό από το κυρίως, αλλάζονται τα μαχαιροπήρουνα. Σε αντίθετη περίπτωση χρησιμοποιούνται τα ίδια μαχαιροπήρουνα και για τα δύο πιάτα. Εάν επιθυμείτε, προμηθευτείτε την ειδική βάση (cutlery rest) για να ακουμπάτε τα χρησιμοποιημένα μαχαιροπήρουνα και έτσι να διατηρείτε το τραπέζι καθαρό.

Χρησιμοποιείστε ένα απλό ποτήρι κρασιού για κρασί ή νερό.

Το "τυπικό" ενός τραπεζιού συχνά το παρεξηγούμε θεωρώντας το περιττή πολυτέλεια. Όπως, όμως, όλοι οι τύποι και οι καλοί τρόποι έχουν δημιουργηθεί για να εξυπηρετήσουν πρακτικές ανάγκες, έτσι και το "τυπικό" ενός τραπεζιού υπάρχει για να κάνει τη ζωή μας πιο εύκολη και πιο υγιεινή.

Από τα πιο βασικά στοιχεία του "τυπικού" είναι το στρώσιμο ενός τραπεζιού. Και αυτό, παρότι έχει τους κανόνες του, είναι ένας τρόπος για να ευκολύνετε την διαδικασία του φαγητού.

Η διάταξη στα πιάτα και τα μαχαιροπήρουνα καθορίζεται από το ίδιο το φαγητό, αρκεί να τηρούνται οι αρχές:

• Τα πηρούνια πάντα στα αριστερά, τα μαχαίρια και τα κουτάλια πάντα στα δεξιά, τα μαχαιροπήρουνα για το επιδόρπιο πάντα πάνω.
• Τα μαχαιροπήρουνα να μπαίνουν με την σειρά που θα χρησιμοποιηθούν, αρχίζοντας από τα ακριανά.
• Τα ποτήρια και τα πιάτα να βρίσκονται σε τέτοια θέση ώστε να μην χρειάζονται δύσκολες κινήσεις για να τα πιάσει κανείς.

Ένα υπόδειγμα "τυπικού" στρωσίματος :

1. Κουτάλι σούπας
2. Μαχαίρι και πιρούνι ορεκτικού ή ψαριού
3. Μαχαίρι και πιρούνι φαγητού
4. Πιάτο φαγητού
5. Πετσέτα
6. Βοηθητικό πιάτο
7. Πιρούνι φρούτου
8. Κουταλάκι γλυκού
9. Ποτήρι νερού
10. Ποτήρι κρασιού

Όπως καταλαβαίνουμε στα "τυπικά" στρωμένο τραπέζι ο προσκαλεσμένος μας δεν χρειάζεται να ταλαιπωρηθεί ψάχνοντας για τα σωστά μαχαιροπήρουνα, ούτε να κάνει ακροβασίες για να πιάσει ένα ποτήρι ή το ψωμί του. Έτσι μειώνουμε και τις πιθανότητες να συμβεί κάποια ζημιά.

Όσο για το μενού και την σειρά με την οποία σερβίρονται τα πιάτα έχουμε δύο προτάσεις:

• Ορεκτικά (ζαμπόν, σαλάμι, σαρδέλες κουτιού, ελιές, ΒΙΤΑΜ, αυγά βραστά με μαγιονέζα, κλπ)
• Ψάρι (φιλέτο) με μαγιονέζα, ή μυαλά πανέ, ή πιλάφι ή ομελέτα
• Κρέας (ψητό), ή πουλερικό (ψητό), ή μπριζόλες, ή φιλέτο (όλα αυτά πάντοτε με δυο-τρεις γαρνιτούρες από πατάτες, καρότα, μπιζέλια κλπ)
• Σαλάτα (αν το κρέας έχει ανάγκη σαλάτας)
• Τυριά
• Γλυκό, φρούτα

• Σούπα
• Γλώσσα ψάρι, ή συναγρίδα
• Γαλοπούλα, ή φιλέτο, ή κοτόπουλο (με ανάλογες σάλτσες).
• Σαλάτα (αν η σάλτσα δεν είναι πλούσια), ή χορταρικά (φασολάκια ή αγκινάρες ή μπιζέλια κλπ. σωτέ αν λείπει η σαλάτα)
• Γλυκό, ή παγωτό (συνοδευόμενο με ένα-δύο μπισκότα).
• Φρούτο ή φρουτοσαλάτα